สรุปการบรรยาย Lessons Learned from ICT class...

จากงานสัมมนา “นโนบาย กลยุทธ์ และแนวปฎิบัติ เพื่อความสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยไอซีที” - ICT for Enhancing Quality of Education: Policy, Strategy, and Practice จัดโดยมหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทย สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ระหว่างวันจันทร์ที่ 25 และวันอังคารที่ 26 มิถุนายน 2550 เวลา 08.00 – 16.30 น. ณ ห้องราชเทวี แกรนด์บอลรูม โรงแรมเอเซีย

ดร.ทินสิริ ศิริโพธิ์ จาก United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)ได้นำเสนอประสบการณ์จากการดำเนินงานด้านการสอนโดยใช้ ICT ให้กับ UNESCO ในหลายโครงการ และน่าจะเป็นประโยชน์ต่อพวกเราไม่มากก็น้อย... ซึ่งผมได้สรุปสิ่งที่ ดร. ทินศิริ ได้กล่าวไว้ (คร่าวๆ) ดังนี้ครับ

1. สภาพแวดล้อมที่เกี่ยวกับเศรฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ล้วนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

• เด็กยุคใหม่มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีโดยอัตโนมัติ


• ประเทศต่างๆควรมี กฎหมายและวิธีการดำเนินงานเพื่อรับรองเทคโนโยลีใหม่ๆ อาทิ แม่บททาง IT หรือ โครงสร้างต่างๆ (IT Master plan and Infrastructure) ซึ่งต้องได้รับการส่งเสริมจากภาครัฐ

2. นโยบายการใช้เทคโนโลยี

• กระทรวงศึกษาธิการควรจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาโดยใช้ เทคโนโลยีและเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นตัวกลาง ซึ่งจะทำให้การพัฒนาต่างๆเป็นรูปธรรมมากขึ้น


• จะต้องมีความร่วมมือที่ใกล้ชิดมากขึ้น ระหว่างภาครัฐและเอกชน และทุกฝ่ายจะต้องปฎิบัติตามนโยบายที่ได้วางไว้ โดยจะต้องคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมเป็นพื้นฐาน (Corporate Social Responsibility)


• จะต้องมีนโยบายเกี่ยวกับการป้องกันข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ

3. การบริหารจัดการ / งบประมาณ

• กระทรวงศึกษาธิการควรช่วยเหลือและผลักดันให้ครูและอาจารย์มีเวลามากขึ้นเพื่อจะได้จัดทำและจัดการโครงการต่างๆ นอกเหนือจากการสอนหนังสือ โดยจะต้องเป็นโครงการที่เกี่ยวข้องกับสาขาวิชาของตน


• ควรให้ความสำคัญต่อบุคลากร ไม่เน้นที่เทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว


• รัฐบาลควรให้การสนับสนุนทางด้านการเงินให้แก่ระดับต่างๆ


• ภาคเอกชนควรให้ทุนสนับสนุนการวิจัย ซึ่งจะส่งประโยชน์ต่อทุกๆฝ่าย


• จะต้องมีกลยุทธ์เพื่อการดำเนินการที่ต่อเนื่อง มีการแบ่งปันทรัยพากรต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นระหว่างโครงการ หรืออื่นๆ

4. นโยบายและกลยุทธ์เพื่อการใช้เทคโนโลยีในโรงเรียน

• ควรจะมีนโยบายที่เป็นระบบ และเอื้ออำนวยต่อการปฏิบัติงานอย่างแท้จริง


• ควรจะมีนโยบายที่มีแผนการพัฒนาที่ชัดเจน


• มีการบริหารการจัดการทรัพยากรในโรงเรียนที่มีประสิทธิภาพ


• ให้ชุมชนและผู้ปกครอง มีส่วนร่วมในนโยบายต่างๆ
  

5. อุปกรณ์ เทคโนโลยี และเครือข่าย

• ควรจัดหาอุปกรณ์ที่มีความเหมาะสม มีประสิทธิภาพ และมีความหลากหลายในการใช้งาน


• จะต้องสามารถเชื่อมโยงกับโครงการที่มีอยู้แล้ว


• มีการซ่อมบำรุงรักษาที่ต่อเนื่อง


• มีการป้องกันความปลอดภัยของข้อมูล และการใช้งาน และจะต้องไม่มีผลกระทบต่อเด็กและเยาวชน


• อาจพิจารณาใช้อุปกรณ์มือสองได้ตามความเหมาะสม


• อาจหลีกเลี่ยงค่าใช้จ่ายของซอฟท์แวร์ โดยการใช้ Open Source Software (ส่วนใหญ่ไม่มีค่าใช้จ่าย)

6. บุคลากร

• ผู้บริหารสนับสนุน และมีส่วนร่วม เพื่อจะได้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการอย่างแท้จริง


• ควรจะมีทัศนคติที่ดี และยอมรับต่อการเปลี่ยนแปลงได้


• มีความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบุคลากร ผู้บริหาร และครูอาจารย์


• มีบุคลากรที่เชี่ยวชาญทางเทคนิค ให้การสนับสนุนการใช้ ICT

7. การพัฒนาหลักสูตร เนื้อหา และ เทคนิคการสอน

• เป็นข้อที่สำคัญที่สุดของการดำเนินการเรียนการสอนโดยใช้ ICT


• เทคโนโลยีจะต้องไม่เป็นทุกสิ่งทุกอย่างในการเรียนการสอน แต่จักเป็นเครื่องมือในการเรียนการสอน


• ใช้หลักการ Student-Centered ในการเรียนการสอน แบะส่งเสริมให้เกิดการศึกษาอย่างยั่งยืน (Life Long Learning)


• เชื่อมโยงการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ กับหลักสูตรการศึกษา


• บริหารและจัดการห้องเรียนอย่างมีประสิทธภาพ สอดคล้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศ


• เคารพต่อทรัพย์สินทางปัญญา (อาทิการอ้างอิงถึงแหล่งข้อมูลอย่างถูกต้อง)


• มีการเข้าถึงข้อมูลในรูปแบบของ ออนไลน์ (internet - intranet) หรือออฟไลน์ (นำสำเนาเนื้อหาของเว็ปไซต์มาบันทึกไว้ในคอมพิวเตอร์เพื่อไว้ดูหรือศึกษาในภายหลัง)

8. การพัฒนาบุคลากร

• บุคลากรทุกระดับจักต้องได้รับการพัฒนาด้าน ICT รวมถึงผู้บริหาร


• มีมาตรฐานการใช้ ICT ที่ดี


• สร้างเสริมให้บุคลากรมีทัศนคติที่ดี เกี่ยวกับการใช้ ICT ในองค์กร
  

9. การติดตามและประเมินผล

• บันทึกผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อเป็นกรณีศึกษาและการวิจัย


• มีการประเมินผลการดำเนินงานที่เหมาะสม (Quantitative / Qualitative)


• ประเมินผลอย่างต่อเนื่อง

10. ข้อคิดเพิ่มเติม

• การใช้ ICT ในการศึกษานั้น ไม่ใช่เกี่ยวกับเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่เกี่วข้องกับการศึกษาด้วย จึงไม่ควรที่จะเน้นหนักในการใช้เทคโนโลยีมากเกินไป


• ความสำเร็จในการใช้ ICT ในการเรียนการสอนจะเกิดจากปัจจัยดังต่อไปนี้
  - นโยบาย และการสนับสนุนของผู้บริหาร
  - การวางแผนที่ดี
  - การร่วมมือของ ครู อาจารย์ และบุคลากร
  - การมีเทคนิคในการสอนที่เหมาะสม
  - มีการปฏิบัติและประเมินผลที่ต่อเนื่อง